Bus 

Elf vervoersbedrijven in Noord- en Oost-Duitsland bestellen de nieuwe MAN Lion’s City Hybrid

Innovatieve stadsbus van MAN maakt het stads- en streekvervoer in Saksen en Sleeswijk-Holstein noch efficiënter en milieuvriendelijker. Tot 30 procent reductie in brandstofverbruik en CO2-uitstoot, zonder uitlaatgassen en met minder geluid wegrijden bij haltes en kruisingen: dat zijn goede argumenten voor de nieuwe, innovatieve stadsbus Lion’s City Hybrid van MAN.

Daarvan hebben nu ook tien Saksische vervoersbedrijven zich laten overtuigen en samen hebben zij 24 hybridebussen besteld bij MAN Truck & Bus AG. De vervoersbedrijven, die zich aaneengesloten hebben in ARGE RegioHybrid, zullen de MAN Lion’s City Hybrid in de loop van dit jaar in bedrijf nemen en inzetten in grote en middelgrote steden en op regionale lijnen van meerdere samenwerkingsverbanden van OV-bedrijven (VVO, VVG, MDV en MVS). Ook Stadtverkehr Lübeck GmbH heeft vijf MAN hybridebussen besteld, om het stadsvervoer nog efficiënter en milieuvriendelijker te maken. De hybridebussen worden hier voornamelijk ingezet om in de door water omsloten oude binnenstad, die door de UNESCO tot werelderfgoed is uitgeroepen, de luchtverontreiniging en de geluidsoverlast te verminderen. De aanschaf van de MAN-hybridebussen door ARGE RegioHybrid en Stadtverkehr Lübeck GmbH wordt door het Duits Ministerie van Milieu (BMU) ondersteund met middelen uit het door de Bondsregering beschikbaar gestelde tweede budgettair stimuleringspakket voor de bevordering van elektromobiliteit. Aan deze subsidie heeft het BMU strenge milieueisen verbonden. Zo moeten de hybridebussen kunnen aantonen dat ze minstens 20 procent efficiënter zijn dan vergelijkbare dieselbussen en moeten ze voldoen aan strenge normen op het gebied van geluidsoverlast en luchtverontreiniging. Bovendien moeten ze een gesloten roetfilter hebben. Deze eisen worden door de nieuwe MAN Lion’s City Hybrid, die sinds de IAA Nutzfahrzeuge september 2010 te bestellen is, op essentiële punten zelfs nog overtroffen. De MAN Lion’s City Hybrid in detail Voor deze bus met seriële hybride-aandrijving is stadsverkeer het ideale inzetgebied. De tot 18 ton zware solovoertuigen rijden met een lage gemiddelde snelheid, accelereren talloze malen tot 40 à 50 km/h en remmen kort daarna weer af tot stilstand. Conventionele bussen zetten hun grote kinetische energie bij het remmen om in warmte, waarbij de energie verloren gaat. Maar de innovatieve lagevloerbus met seriële hybride-aandrijving wint de remenergie terug en zet hem om in aandrijfenergie. Met de start/stopautomaat in de Lion’s City Hybrid kunnen brandstofverbruik en uitstoot nog verder verminderd worden. Tenslotte staan stadsbussen tussen de 25 en 40 procent van hun bedrijfsduur stil bij een halte of voor een rood verkeerslicht. De MAN Lion’s City Hybrid wordt aangedreven door twee, door een sommeer transmissie gekoppelde elektrische tractiemotoren met elk een vermogen van 75 kW. De beide elektromotoren bereiken samen een koppel van maximaal 3000 newton-meter. Daarom heeft de MAN Lion’s City Hybrid geen conventionele versnellingsbak nodig. Voordeel: de bus trekt uit stilstand krachtig en zonder onderbreking van de trekkracht op tot de gewenste rijsnelheid - dat betekent meer comfort voor de passagiers en voor de buschauffeur een verdere verlichting van zijn arbeidsomstandigheden. De beide tractiemotoren functioneren tijdens het remmen als dynamo’s en zetten de rem-energie om in elektrische energie. Deze wordt opgeslagen in zogenaamde tractie-energieopslagsystemen, bestaande uit zes supercondensatormodules, die zich bevinden op het dak van de Lion’s City Hybrid, achter een fraai en aërodynamisch geoptimaliseerd afdekpaneel. Supercondensatoren, ook wel ultracaps genoemd, hebben talrijke voordelen ten opzichte van momenteel beschikbare accusystemen: een hoog specifiek vermogen, een extreem snelle vermogensopname, een hoge cyclusbestendigheid, een constante betrouwbaarheid en een hoog rendement. In tegenstelling tot accu’s vindt er bij laden en ontladen geen chemische omzetting plaats - er worden slechts elektrische ladingen verschoven. Daarnaast dragen het ontbreken van bewegende delen en het onderhoudsgemak bij aan de hoge rendabiliteit. Supercondensatoren hebben duidelijk minder last van geheugeneffecten en het door ouderdom teruglopen van de prestaties dan lithium-ion- of nikkel-metaalhydride-accu’s. Supercondensatoren hebben een duidelijk hogere levensduur dan accusystemen. Het omslachtige en dure vervangen van de energieopslageenheid blijft de exploitant van een MAN Lion’s City Hybrid binnen de gebruikelijke levensduur van een stadsbus bespaard - een duidelijk voordeel van het MAN-systeem, in vergelijking met hybridebussen met accu’s als tractie-energieopslagsysteem. Verder pleit voor het MAN-systeem dat de prestaties van accu’s bij lage temperaturen duidelijk geringer zijn dan die van supercondensatoren. Met de energie uit de supercondensatormodules kan de MAN Lion’s City Hybrid zonder uitlaatgassen en geluidsarm accelereren en - afhankelijk van de bedrijfsomstandigheden - een afstand van maximaal enkele honderden meters afleggen. Is de energiedrager leeg, dan start automatisch de milieuvriendelijke MAN-dieselmotor achterin de bus, om met behulp van een dynamo de stroom voor de elektrische tractiemotoren aan boord op te wekken. Voor deze stroomopwekking heeft de Lion’s City Hybrid een kleine MAN zescilinderdieselmotor met een cilinderinhoud van 6,9 liter en een vermogen van 184 kW (250 pk). De zuinige dieselmotor met moderne Common Rail-inspuiting voldoet aan de vrijwillige uitlaatgasnorm EEV en heeft een geregeld CRTec®-roetfilter, dat tot 99 procent van de roetdeeltjes uit de uitlaatgassen filtert. De dieselmotor wordt hoofdzakelijk gebruikt in zijn optimale toerengebied, met weinig uitschieters naar boven of onderen. Voor het efficiënte en betrouwbare samenspel tussen elektro- en dieselmotor en tussen dynamo en energiedrager alsmede accessoires is het zelflerend energiemanagementsysteem verantwoordelijk. Dit regelsysteem werd ontwikkeld door MAN-ingenieurs en tijdens de testfase continu geoptimaliseerd. Het stuurt de werking van de dieselmotor en de start/stopautomaat, het controleert de laadtoestand van de supercondensatoren en het regelt de aandrijving van de accessoires, zoals de stuurbekrachtigingspomp en de airconditioning. Dankzij zijn intelligente regeling hoeft het systeem niet ingesteld te worden op verschillende routes of chauffeursprofielen en garandeert het altijd de hoogst mogelijke efficiency. Voor de passagier biedt de MAN Lion’s City Hybrid alle voordelen op het gebied van comfort en veiligheid waar ook de conventioneel aangedreven lagevloerbus van MAN om bekend staat. Ondanks de extra technische componenten heeft de Lion’s City Hybrid hetzelfde aantal zitplaatsen. Om te voorkomen dat passagiers het bij zomerse temperaturen in de stilstaande bus met uitgeschakelde dieselmotor te warm krijgen, wordt de airconditioning van de Lion’s City Hybrid elektrisch aangedreven en naar behoefte geregeld. De chauffeur wordt door het intelligente energiemanagementsysteem voortdurend geïnformeerd over de laadtoestand en de inzetbaarheid van het systeem. Een centraal display in de cockpit toont alle gegevens die nodig zijn om efficiënt, zuinig en economisch te rijden, waaronder de laadstroommeters, de actuele energieterugwinning en algemene diagnosedisplays. Het enige verschil in de hardware is een noodschakelaar, die volgens voorschrift 2001/85/EG ingebouwd moet zijn. Voor chauffeurs van de MAN Lion’s City Hybrid biedt MAN een speciale instructie en scholing aan, zodat zij in de praktijk van alledag de efficiencyvoordelen van het voertuig optimaal kunnen benutten. Een eerste prototype van de MAN Lion's City Hybrid werd al in 2001 getest in de normale lijndienst van de stad Neurenberg; daarna volgden praktijkproeven in verschillende Europese metropolen. Vergelijkende tests met conventionele referentievoertuigen met een vergelijkbaar vermogen en dezelfde belasting leverden nauwkeurige gegevens op. Daarbij werd in reëel lijndienstverkeer een brandstofbesparing bereikt van maximaal 30 procent. Bovendien moest de MAN Lion’s City Hybrid succesvol het volledige programma van proeven en testen doorlopen dat alle MAN bedrijfsvoertuigen moeten ondergaan voor zij in serieproductie genomen worden.

Hybridtechnologie: zo bespaart de MAN Lion’s City Hybrid tot 30 procent brandstof en CO2.

Stadsverkeer is het ideale inzetgebied voor de MAN Lion’s City Hybrid met seriële hybride-aandrijving. Lage gemiddelde snelheden met geregeld accelereren en remmen biedt een hoog potentieel voor de terugwinning van remenergie.